2020 Yılında Elde Edilen Ücret Gelirlerinin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile Beyan Edilmesi

Bilindiği üzere, 7194 sayılı kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) 86/1-b bendinde yapılan değişiklik ile ücret gelirlerinin beyanı ile ilgili önemli değişiklikler yapılmıştır.

Yapılan bu düzenleme çerçevesinde 2020 yılında ücret geliri elde eden ve kanunda sayılan şartları sağlayanların, elde etmiş oldukları bu ücretler için 2021 yılı Mart ayında Gelir Vergisi Beyannamesi vermeleri gerekmektedir.

Sirkülerimizde ücretlerin beyanı konusunda detaylı açıklamalara yer verilmiştir.

1.Ücret Kapsamına Giren Ödemeler

 

Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesine göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmemektedir.

  

2.Safi Gelirin (Ücretin) Tespit Edilmesi

 

Gayrisafi ücret tutarından Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. maddesinde yer alan indirimler yapıldıktan sonra bulunan gerçek safi tutar üzerinden, Gelir Vergisi Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan engellilik indiriminin düşülmesi sonrasında bulunan vergi matrahının (ücretin safi tutarının), Gelir Vergisi Kanunu’nun 86. maddesine göre ücret gelirinin beyan sınırını aşıp aşmadığının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

 

Ücretin safi tutarı, işveren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan yararlar toplamından (ücretin gayrisafi tutarından) belli indirimlerin yapılmasından sonra kalan miktardır.

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. maddesinde yer alan indirimler aşağıdaki gibidir.

 

• Emekli aidatı ve sosyal sigorta primleri,

• Sosyal güvenlik destekleme primi,

• İşsizlik sigortası primi,

• Hayat/şahıs sigorta primleri,

• OYAK ve benzeri kamu kurumlarınca yapılan yasal kesintiler,

• Sendikalara ödenen aidatlar (işçi ve memur sendikaları),

• Engellilik indirimi. 

 

3. Hangi Ücret Gelirleri Beyan Edilecektir?

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-b bendinde yer alan düzenlemeye göre, tevkif suretiyle vergilendirilmiş;

 

a) Tek işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, ücret gelirleri toplamı Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL)  aşması,

 

b) Birden fazla işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, birinci işverenden aldıkları ücret gelirleri de dahil olmak üzere ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşması,

 

c) Birden fazla işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden alınan ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) aşması,

 

halinde, ücret gelirleri yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

4. Birden Sonraki İşvereni Seçme Serbestisi

 

Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı ücretli tarafından serbestçe belirlenebilecektir.

 

5. Ücret Geliri Yanında Başka Gelirlerin Bulunması

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-b. maddesine göre, ücret gelirlerinin beyan edilip edilmeyeceği kendi içinde değerlendirilecek olup, diğer gelirlerin bulunması halinde bu gelirler hesaplamaya dahil edilmeyecektir. Yine, aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre, diğer gelirlerin beyan edilip edilmeyeceğinin tespitinde de ücret gelirleri hesaplamaya dahil edilmeyecektir.

 

6. Tevkif Edilen Vergilerin Mahsubu

 

Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre yıl içinde tevkif suretiyle ödenen vergiler mahsup edilebilecektir.

 

7. Tevkifata Tabi Tutulmamış Ücretler

 

Tevkifata tabi tutulmamış ücret gelirleri (Gelir Vergisi Kanunu’nun 64. maddesinde yer alan diğer ücretler hariç), tutarı ne olursa olsun aynı Gelir Vergisi Kanunu’nun 95. maddesi hükmüne istinaden yıllık beyannameyle beyan edilecektir.

 

8. Vergiden İstisna Olan Ücret Ödemeleri Beyanname Verilip Verilmeyeceğinin Tespitinde Dikkate Alınmayacaktır

 

  • 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 12. maddesine göre, Türk Uluslararası Gemi Sicilinde kayıtlı gemilerde ve yatlarda çalışan personele ödenen ücretler ile

 

  • 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun geçici 2. maddesine göre Ar-Ge, tasarım ve destek personeline ödenen ücretler

 

gelir vergisinden istisna edilmiştir.

 

Anılan Kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden 2020 yılında gelir vergisi kesintisi yapılmamaktadır. Dolayısıyla, istisna kapsamındaki bu ücretlerin beyan edilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-b bendi uyarınca beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması söz konusu değildir.

 

Yukarıda belirtilen Kanunlar dışındaki diğer Kanunlarda ve Gelir Vergisi Kanunu’nda, ücret gelirlerine ilişkin yer alan gelir vergisi istisna düzenlemelerinde de bu açıklamalar geçerli olacaktır.

 

9. İstisnanın, Ücretten Vergi Kesintisi Yapılması Ancak Beyan Edilen Ve Tahakkuk Eden Verginin Terkin Edilmesi Şeklinde Uygulandığı Ücret Ödemeleri Beyanname Verilip Verilmeyeceğinin Tespitinde Dikkate Alınacaktır

 

  • 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3. maddesi uyarınca bölgede çalışanların ücretlerinden ve

 

  • Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 75. maddesi uyarınca 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerinden kesilen gelir vergisi

 

verilen muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilmektedir.

 

311 Sıra No.lı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklandığı üzere, anılan Kanunlar kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması nedeniyle, bu ücretlerin de Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-b bendi uyarınca beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

 

Örneğin bir serbest bölge firmasında çalışan ücretli 2020 yılında 600.000 TL’dan fazla ücret geliri elde ettiyse, bu geliri için beyanname vermesi gerekecektir. Diğer bir örnek ise, 2020 yılında Ar-Ge merkezindeki çalışmaları karşılığında 5746 sayılı Kanun kapsamında ücret geliri elde eden bir kişinin ücret geliri 600.000 TL’nı aşmışsa yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir.

 

Yukarıda belirtilen Kanunlar dışındaki diğer Kanunlarda ve Gelir Vergisi Kanunu’nda, ücret gelirlerine ilişkin yer alan tahakkuktan terkin düzenlemelerinde de bu açıklamalar geçerli olacaktır.

 

10. Örnekler

 

Örnek-1: Bay (A), 2020 yılında tek işverenden tevkif suretiyle vergilendirilmiş 700.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Bay (A)’nın 2020 yılında elde ettiği ücret geliri GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşması nedeniyle, Bay (A)’nın bu ücret gelirini, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmesi gerekmektedir. Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde kesilen vergiler mahsup edilebilecektir.

 

Örnek-2: Bayan (B) 2020 takvim yılında; birinci işverenden 580.000 TL, ikinci işverenden 30.000 TL olmak üzere iki ayrı işverenden ücret geliri elde etmiş ve ücretlerin tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiştir.

 

Bayan (B)’nin, birinci ve ikinci işverenden elde etmiş olduğu ücretleri toplamı (580.000 TL+30.000 TL=) 610.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aştığından ücret gelirlerinin tamamı beyan edilecektir. Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde kesilen vergiler mahsup edilebilecektir.

 

Örnek-3: Bay (C) 2020 takvim yılında; birinci işverenden 500.000 TL, ikinci işverenden 50.000 TL olmak üzere iki ayrı işverenden ücret geliri elde etmiş ve ücretlerin tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiştir.

 

Bay (C)’nin, birinci ve ikinci işverenden elde etmiş olduğu ücretleri toplamı (500.000 TL+50.000 TL=) 550.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşmamakla birlikte, birden sonraki işverenden elde ettiği ücret geliri olan 50.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan (2020 yılı için 49.000 TL) tutarı aştığından iki işverenden elde ettiği ücret geliri toplamı beyan edilecektir. Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde kesilen vergiler mahsup edilebilecektir.

 

Örnek-4: Bay (Ç) 2020 takvim yılında; birinci işverenden 560.000 TL, ikinci işverenden 20.000 TL ve üçüncü işverenden 18.000 TL olmak üzere üç işverenden ücret geliri elde etmiş ve ücretlerin tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiştir.

 

Birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı serbestçe belirlenebildiğinden, Bay (Ç) 560.000 TL’lik ücret gelirini birinci işverenden elde edilen ücret olarak belirlemiştir.

 

Buna göre Bay (Ç)’nin,

 

- Üç işverenden elde ettiği ücret gelirleri toplamı (560.000 TL+ 20.000 TL+ 18.000 TL=) 598.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşmadığından ve

 

- Birden sonraki işverenlerden elde ettiği ücretleri toplamı (20.000TL+ 18.000 TL=) 38.000 TL, aynı GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) aşmadığından,

 

ücret gelirleri yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmeyecektir.

 

Örnek-5: Serbest meslek erbabı Bay (D)'nin serbest meslek kazancının yanında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş iki işverenden elde edilen ücret geliri ile tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş işyeri kira geliri bulunmaktadır.

 

 

 

 

 

Serbest meslek kazancı               : 300.000 TL

Birinci işverenden alınan ücret     : 400.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret       :   40.000 TL

İşyeri kira geliri                             :   30.000 TL

 

Bay (D), serbest meslek kazancı nedeniyle her halükârda beyanname verecektir.

 

İkinci işverenden alınan ücret geliri GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) ve ücret gelirleri toplamı aynı Kanunun 103.  maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşmadığından, ücret gelirleri beyannameye dahil edilmeyecektir.

 

Serbest meslek kazancı ve işyeri kira geliri toplamı (300.000 TL + 30.000 TL=) 330.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) aştığından, işyeri kira geliri de beyannameye dahil edilecektir.

 

Örnek-6: Bay (E)'nin 2020 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup, ücret gelirleri ve işyeri kira gelirleri tevkif yoluyla vergilendirilmiştir.

 

Birinci işverenden alınan ücret     : 450.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret       : 180.000 TL

İşyeri kira geliri                             :   35.000 TL

 

Ücret gelirleri toplamı GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aştığından, bu gelirler için beyanname verilecektir.

 

İşyeri kira geliri 35.000 TL ise, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) aşmadığından beyannameye dahil edilmeyecektir.

 

Örnek-7:  Bay (Y), 2020 yılında birisi teknoloji geliştirme bölgesinden istisna kapsamında olmak üzere iki ayrı işverenden ücret geliri elde etmiştir.

 

Birinci işverenden alınan ücret                                               : 400.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret (Teknoloji geliştirme bölgesi)    : 800.000 TL

 

Bay (Y)’ nin, 2020 yılında teknoloji geliştirme bölgesinden elde etmiş olduğu istisna kapsamındaki 800.000 TL ücret geliri beyan edilmeyecek ve diğer işverenden elde edilen ücret gelirinin beyan edilip edilmeyeceğinin hesabında da dikkate alınmayacaktır.

 

Bay (Y)’nin, birinci işverenden almış olduğu ücret geliri olan 400.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşmadığından beyan edilmeyecektir.

 

Örnek-8:  Bay (Z), 2020 yılında biri serbest bölgeden olmak üzere üç ayrı işverenden ücret geliri elde etmiştir.

 

Birinci işverenden alınan ücret (serbest bölge)             : 560.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret                                      :   30.000 TL

Üçüncü işverenden alınan ücret                                  :   15.000 TL

 

Bay (Z)’nin birinci, ikinci ve üçüncü işverenden elde etmiş olduğu ücretleri toplamı (560.000 TL+30.000 TL+15.000 TL=) 605.000 TL, GVK’nun 103. maddesinde yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aştığından ücret gelirlerinin tamamı beyan edilecektir.

.

11. Yıllık Beyannameye Dahil Edilen Gelirlerden Yapılabilecek İndirimler

 

Yıllık beyanname verilmesi durumunda, Gelir Vergisi Kanunu’nun “Diğer indirimler” başlıklı 89. maddesinde sayılan eğitim ve sağlık harcamaları ile bağış ve yardımlar gibi bazı harcamaların da beyan edilen gelirden indirim konusu yapılması mümkündür. Söz konusu indirimlerin yapılabilmesi için yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.

 

Önemle belirtmek isteriz ki, indirimlerin yapılabilmesi için mükellefin beyana tabi bir gelirinin oluşması ve indirim tutarının ilgili mevzuattaki şartları taşıması ve yine ilgili mevzuatta belirlenen sınırları aşmaması gerekir. İlgili yılda gelir yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan ödemeler gelecek yıla devretmeyecektir ve ayrıca indirim konusu ödemelerin beyana tabi gelirden fazla olması halinde fazlalık kısım indirim konusu yapılarak vergiye tabi kazanç beyan edilmemesi söz konusu değildir.

 

12. Ücret Gelirine İlişkin Verilecek Gelir Vergisi Beyannamesinde Vergi Matrahının Tespitinde Bildirilecek Gelirlerden Yapılabilecek İndirimler

 

12.1. Hayat/Şahıs Sigorta Primleri

 

Beyan edilen gelirin %15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla (bu şartın tespitinde işverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi ve bu bent kapsamında indirim konusu yapılacak prim ödemelerinin toplam tutarı birlikte dikkate alınır) mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50’si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilir.

 

Sigortanın Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması, prim tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş bulunması şartıyla, eşlerin veya çocukların ayrı beyanname vermeleri halinde, bunlara ait prim kendi gelirlerinden indirilir.

 

Konu ile ilgili olarak yayınlanan 25.10.2012 tarih ve 85 no.lı Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılan açıklamalara göre; vergiye tabi ücret matrahının tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri, sigortanın Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla;

 

• Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile

 

• Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, engellilik, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin tamamından,

 

oluşmaktadır. İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır. Yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.

 

Buna göre, gelirlerini yıllık beyanname ile beyan eden mükellefler, kendileri, eş ve küçük çocukları adına ödedikleri birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için primlerin %50’sini, birikimli sigortalar dışında kalan yaşam teminatı içeren şahıs sigorta primlerinin tamamını, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerinden indirmeleri, beyan edilen gelirin %15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmaması halinde mümkündür.

 

Öte yandan, mükelleflerce ödenen primlerin yıllık beyanname ile beyan edilen gelirden indirebilmesi için, bu primlerin yıl içinde ücretin safi tutarının tespitinde ayrıca indirilmemiş olması gerekmektedir.

 

12.2. Eğitim ve Sağlık Harcamaları

 

Aşağıda belirtilen şekilde yapılan eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması şartıyla yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilir:

 

• Eğitim ve sağlık harcamaları Türkiye’de yapılmalıdır,

• Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmelidir,

• Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olmalıdır.

 

“Çocuk ve küçük çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dahil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade etmektedir.

 

Eğitim Giderleri: Eğitim ve öğretim kurumları, anaokulu, kreş ve dershanelere eğitim amacıyla yapılan ödemeler ile eğitim amaçlı kurs ücretleri, okul servis ücretleri, kitap ve kırtasiye alımları için yapılan harcamalar ile öğrencilerin özel yurt ve pansiyonlarda kalmaları durumunda ödenen tutarlar vergi indirimine esas alınacaktır.

 

Sağlık Giderleri: Teşhis ve/veya tedavi sürecinde yapılan sağlık harcamaları (muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi ve hastane giderleri ile ilaç, sağlık malzemesi, gözlük ve lens alımları gibi) vergi indirimine konu teşkil edecektir.

Bu harcamaların bir kısmının işverenlerce karşılanması halinde, ücretlinin kendisinin karşıladığı harcama tutarı vergi indirimine konu olacaktır.

 

12.3. Bağış ve Yardımlar

 

12.3.1. Sınırlı İndirilebilecek bağış ve yardımlar

 

Gelir vergisi mükellefleri; genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Cumhurbaşkanı’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin %5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için %10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yaptıkları bağış ve yardımları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerinden indirim konusu yapabilirler.

 

12.3.2. Sınırsız İndirilebilecek bağış ve yardımlar

 

a) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve 100 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 50 yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin ve Gençlik ve Spor Bakanlığı’na ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kamplarının inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirilebilecektir.

 

b) Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedellerinin tamamı beyan edilecek gelirden indirilebilecektir. 

c) Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanı’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çalışmalara ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir.

 

d) Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanı’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;

 

1) Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,

 

2) Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,

3) Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına,

 

4) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,

 

5) Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,

 

6) Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye’ye getirtilmesi çalışmalarına,

 

7) Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,

 

8) 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,

 

9) Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımına,

 

10) Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmalarına,

İlişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların %100’ü indirim konusu yapılabilecektir.

 

12.4. Sponsorluk Harcamaları

Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin sekizinci bendine göre yapılan sponsorluk harcamalarının;

• Amatör spor dalları için %100’ü,

• Profesyonel spor dalları için %50’si,

yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirim konusu yapılabilecektir.

 

12.5. Cumhurbaşkanı’nca Başlatılan Yardım Kampanyalarına Yapılan Ayni ve Nakdi Bağışlar

Cumhurbaşkanı’nca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdi bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir.

 

12.6. İktisadi İşletmeleri Hariç Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Makbuz Karşılığı Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlar

İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneği’ne makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti’ne makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı indirim konusu yapılabilecektir.

 

12.7. Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlar

Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bazı bağış ve yardımlar şöyledir:

• Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılan bağışlar,

• Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’na yapılan bağışlar ve yardımlar,

• Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na yapılan bağışlar,

• Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’na yapılan bağışlar,

• Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na yapılan bağışlar,

• Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanunu kapsamında kurulan ormanlarda ağaçlandırma, bakım ve koruma masraflarının tamamı,

• İlköğretim ve Eğitim Kanunu uyarınca yapılan bağışlar,

• Üniversitelere, yüksek teknoloji enstitüleri ile gelirlerinin en az dörtte üçünü münhasıran Devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyette bulunan vakıflardan Cumhurbaşkanı’nca vergi muafiyeti tanınanlara makbuz karşılığında yapılan bağışlar,

• 7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanun kapsamında kurulan idareye yapılan her türlü nakdî ve ayni bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları.

Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.

İndirim konusu yapılacak ödemelerin 2020 yılı içinde ödenmiş olması ve bu ödemelerin ilgili mevzuatta düzenlenen yasal evraklar ile tevsik edilmesi zorunludur.

 

13. Yıllık Gelir vergisi Beyannamesinin Verilmesi ve Tahakkuk Eden Verginin Ödenmesi

Yukarıda verilen açıklamalar çerçevesinde 2020 yılında ücret geliri elde eden mükelleflerin 01.03.2021–31.03.2021 tarihleri arasında yıllık gelir vergisi beyannamelerini vermeleri gerekmektedir. 

Beyannamenin kâğıt ortamında verilebileceği gibi Hazır Beyan Sistemi’nden verilmesi de mümkün olabilecektir. Hazır Beyan Sistemi ücret, kira, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlara ilişkin Gelir Vergisi Beyannamesinin önceden hazırlanarak mükelleflerin onaylarına sunulan bir sistemdir. Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde edenler bu sistemden yararlanamamaktadır.

Arzu eden mükellefler internet vergi dairesi / e-beyanname kullanıcı adı, parola ve şifresi temin etmek suretiyle e-beyanname sistemi üzerinden de beyannamelerini verebilecektir.

Tahakkuk edecek verginin ilk taksitinin 2021/Mart ayı sonuna, ikinci taksitinin ise 2021/Temmuz ayı sonuna kadar ödenmesi gerekecektir.

 

14. Yıllık Beyannamede İadesi Talep Edilebilecek Vergi Oluşması

Ücret gelirinin yıllık beyanname ile beyan edilmesi üzerine hesaplanacak vergiden yıl içinde kesinti suretiyle ödenen vergiler mahsup edilecektir. Ayrıca yukarıda açıkladığımız bazı indirimlerin de beyana tabi gelirden indirilmesi mümkündür. Bu indirimler neticesinde yıllık gelir vergisi beyannamesinde ödenecek vergi yerine iade edilecek bir vergi ortaya çıkması halinde, mükellefler söz konusu verginin iadesi için bağlı bulundukları vergi dairesine başvurabileceklerdir.

 

(*) Sirkülerlerimizde yer verilen açıklamalar sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tereddüt edilen hususlarda kesin işlem tesis etmeden önce konusunda uzman bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiyemiz olup; sadece sirkülerlerimizdeki açıklamalar dayanak gösterilerek yapılacak işlemler sonucunda doğacak zararlardan müşavirliğimiz sorumlu olmayacaktır.

 

(**) Sirkülerlerimiz hakkında görüş, eleştiri ve sorularınız için aşağıda bilgileri yer alan uzmanlarımıza yazabilirsiniz. 

 

Erkan YETKİNER

YMM

Mazars Denge, Ortak

eyetkiner@mazarsdenge.com.tr

 

Güray ÖĞREDİK

SMMM

Mazars Denge, Direktör

gogredik@mazarsdenge.com.tr

 

Document

Sirküler Sayı: 2021/041

Sirküler Sayı: 2021/041