Sirküler Sayı: 2021/146

509 Sıra No.lı VUK Genel Tebliğinin “V.10. e-Belgelere İlişkin İptal/İtiraz, İhbar ve İhtarların Bildirilmesi” başlıklı bölümündeki düzenlemelere istinaden “e-Arşiv Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-SMM) İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu” ile “e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu” yayınlanmıştı. Söz konusu kılavuzlar hakkında 06.05.2021 – 2021/107 ve 16.05.2021 – 2021/111 sayılı sirkülerlerimiz yayınlanmıştı.

Söz konusu kılavuzların yayınlanması sonrasında Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletilen hususların değerlendirilmesi neticesinde sirkülerimiz ekinde yer alan “E-Belge Uygulamalarında İptal İşlemleri ile İhbar ve İhtarların GİB Bilgi Sistemlerine Bildirim Usulleri Hakkında Duyuru”  https://ebelge.gib.gov.tr/anasayfa.html internet sitesinde yayınlanmıştır. Duyuruda aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.

1. İptal İşlemleri

Belge iptal işlemi ile ilgili olarak, gerek vergi gerekse de ticaret hukuku mevzuatında açık bir tanımlama bulunmamakla birlikte mana itibariyle iptal: “1. Yararlıktan, kullanıştan kaldırma, silme, bozma. 2. Herhangi bir hükmün geçersiz olduğunu gerekçeleri ile göstererek çürütme.” anlamına gelmektedir (Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük).

Bu manadan hareketle, iptal işlemi: “İlgili belgenin muhasebe kayıtlarına intikali için öngörülen sürelerden önce, tarafların belgenin hatalı düzenlenmiş olduğu hususunda tam bir mutabakat içinde olarak söz konusu belgenin her iki taraftaki nüshalarının bir araya getirilmesi, asıl ve suretinin birlikte belgeyi düzenleyende tutulması ve ilgili belge üzerine “İptal” şerhinin yazılması ve akabinde bu belge yerine düzenlenmesi icap ettiğinde yeni ve taraflarca mutabık kalınan hatasız yeni belgenin düzenlenmesine matuf bir işlem” olarak değerlendirilmektedir.

E-Belge uygulamalarında, iptal işlemlerinin ne şekilde ve hangi usul ve esaslar dahilinde yapılacağına ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı’na 509 Sıra No.lı VUK Genel Tebliği ile tanınan yetkiler çerçevesinde, farklı usul ve esaslar belirlemiş olup, bu hususlara e-Belgelere ilişkin kılavuzlarda yer verilmiştir.

 

a) E-Fatura Uygulamasında

(Alıcı ve satıcının uygulamaya kayıtlı olduğu ve tüm işlemlerin GİB e-Fatura Sistemi üzerinden gerçekleştiği teknik mimari yapısında)

  • “Ticari Fatura” senaryosunda düzenlenen faturalara, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde e-Fatura sistemi içinden “Ret Uygulama Yanıtı” ile iptal işlemi yapılabilmektedir.
  • Ticari fatura senaryosu dışında düzenlenen e-Faturalar ile ilgili olarak, ebelge.gib.gov.tr adresinde yer alan E-FATURA İPTAL/İTİRAZ PORTALI üzerinden, e-Faturaya taraf mükelleflerin, e-Faturanın alıcısına iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içerisinde mali mühür ya da elektronik imzalarını kullanmak suretiyle, İPTAL TALEBİ OLUŞTURMALARINA ve kendilerine iptal talebi iletilen e-Faturalara ilişkin İPTAL TALEPLERİNİ ONAYLAYABİLME ya da REDDEDEBİLME imkânı bulunmaktadır. Sekiz günü aşan sürelerde sistem talep oluşturulmasına ya da talebin onaylanmasına imkân vermemektedir. Söz konusu portaldan kılavuz ile belirlenen usul ve esaslar dahilinde iptali onaylanan faturalar İPTAL edilmiş faturalar olarak değerlendirilecektir.

 

b) E-Arşiv Belge (e-Arşiv Fatura, e-SMM) Uygulamalarında

E-Arşiv Faturalar ile e-Serbest Meslek Makbuzları (e-SMM), ilgili belgenin alıcıya iletildiği (ya da Başkanlığa raporlandığı) tarihten itibaren 8 günlük süre içinde yine Başkanlık tarafından mükelleflerin kullanımına sunulan e-Arşiv Portalları vasıtasıyla iptal edilebilmekte olup, iptal işleminin gerçekleşebilmesi için “e-Arşiv Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-SMM) İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu”nda açıklanan usul ve esaslara uygun olarak hem düzenleyenin hem de alıcısının elektronik ortamda onay vermesi gerekmektedir. Söz konusu portaldan kılavuz ile belirlenen usul ve esaslar dahilinde iptali onaylanan belgeler İPTAL edilmiş belgeler olarak değerlendirilecektir.

 

2. İtiraz İşlemleri

İtiraz, düzenlenen belge içeriğinin muhatabı tarafından kabul edilmediği durumları belirten irade beyanını ifade etmekte olup, yapılan bu itiraz işlemine muhatap tarafça itirazın kabul edilmesi hali belgenin “iptal” edilmesi işlemine benzer bir sonuç doğurmaktadır.

İtiraz işlemlerinin, Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesinde belirtilen 8 günlük süre içinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu süre içinde itiraz işleminin yapılmaması halinde, alan taraf fatura içeriğini kabul etmiş sayılmaktadır.

E-Belge uygulamalarında, itiraz işlemlerinin ne şekilde ve hangi usul ve esaslar dahilinde yapılacağına ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı’na 509 Sıra No.lı VUK Genel Tebliği ile tanınan yetkiler çerçevesinde, farklı usul ve esaslar belirlemiş olup, bu hususlara “e-Arşiv Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-SMM) İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu” ve “e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu”nda yer verilmiştir.

 

a) E-Fatura Uygulamasında

(Alıcı ve satıcının uygulamaya kayıtlı olduğu ve tüm işlemlerin GİB e-Fatura Sistemi üzerinden gerçekleştiği uygulama)

  • “Ticari fatura” senaryosunda düzenlenen faturalara, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde e-Fatura sistemi içinden “Red Uygulama Yanıtı” ile ya da harici yöntemlerle (TTK’nun 18/3. maddesinde belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile),
  • Temel ve diğer fatura senaryolarında düzenlenen faturalara, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde sadece harici yöntemlerle (TTK’nun 18/3. maddesinde belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile)

itiraz işlemi gerçekleştirilebilecek olup, her iki durumda da harici yöntemlerle yapılan itiraz işlemlerine ilişkin olarak ayrıca GİB bilgi sistemlerine 509 Sıra No.lı VUK Genel Tebliği gereğince elektronik ortamda “e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu” ile belirtilen usul ve esaslara göre bildirim yapılması gerekmektedir.

Kılavuzda açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde, yapılan İTİRAZ BİLDİRİMİ üzerine, diğer tarafın (satıcı veya satıcı tarafından iletilmiş itiraz bildirimi üzerine alıcının) itiraz talebini ONAYLAMASI durumunda itiraza konu fatura “İPTAL” işlemi ile benzer duruma gelmiş olacaktır. Bildirilen itiraz talebinin muhatabı tarafından kılavuzda açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde REDDEDİLMESİ ya da ONAYLANMAMASI durumunda, fatura taraflar bakımından “ihtilaflı” duruma (itirazda bulunan bakımından işleme alınmayan veya ihtilaflı olarak izlenen, itirazı reddeden/onaylamayan bakımından ise işleme alınan veya ihtilaflı olarak izlenen) düşecektir.

 

b) E-Arşiv Belge (e-Arşiv Fatura, e-SMM) Uygulamalarında

Düzenlenen e-Arşiv Fatura ve e-Serbest Meslek Makbuzuna, ilgili belgenin alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde sadece harici yöntemlerle (TTK’nun 18/3. maddesinde belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile) itiraz işlemi gerçekleştirilebilecek olup, harici yöntemlerle yapılan itiraza ilişkin bilgilerle ayrıca GİB bilgi sistemlerine “e-Arşiv Uygulamaları (e-Arşiv fatura, e-Smm) İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu”nda belirtilen usul ve esaslara göre 509 Sıra No.lı VUK Genel Tebliği gereğince elektronik ortamda bildirim yapılması gerekmektedir.

Kılavuzda açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde yapılan İTİRAZ BİLDİRİMİ üzerine, diğer tarafın (satıcı veya satıcı tarafından iletilmiş itiraz bildirimi üzerine alıcının) itiraz talebini ONAYLAMASI durumunda itiraza konu belge “İPTAL” işlemi ile benzer duruma gelmiş olacaktır. Bildirilen itiraz talebinin muhatabı tarafından kılavuzda açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde REDDEDİLMESİ ya da ONAYLANMAMASI durumunda, belge taraflar bakımından “ihtilaflı” duruma (itirazda bulunan bakımından işleme alınmayan veya ihtilaflı olarak izlenen, itirazı reddeden/onaylamayan bakımından ise işleme alınan veya ihtilaflı olarak izlenen) düşecektir.

Document

Sirküler Sayı: 2021/146
Sirküler Sayı: 2021/146